Kapat

Sınırları Zorluyoruz – Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?

Anasayfa
Bilim&Kültür Sınırları Zorluyoruz – Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?
Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?

Işık hızı ve ışık yılı nedir? Sizin için araştırdık. Hadi gelin birlikte inceleyelim.

Karşılaştığınız veya hayal edelebildiğiniz en hızlı şey ne olduğunu sorsam kaçınızın aklına ışık  gelir? Veya bir uzunluğu ölçmek için kullanılan en büyük birim ne diye sorduğumda kaç tane ışık yılı cevabını alabiliriz ? Eğer ki fizikle, bilimle bir belgesel düzeyinde bile ufak bir yakınlığınız olmadıysa bu cevapları beklemek haksızlık olurdu. Peki o zaman az da olsa bir merakınız oluştuysa “Işık yılı ve Işık hızı” kavramlarını hep birlikte incelemeye hazırız demektir 🙂

Işığın özellikleri insanın keşfettiği hiç bir şeye benzemez. Işığın temel bileşeni foton kaynağından çıktığı anda ışık hızında yayılmaya başlar. Işığın yapabildiği gibi bir anda sabit hıza erişen başka hiç bir örnek yoktur, zaten  ışık hızına da erişen başka hiç bir şey bilmiyoruz.  Başka maddeleri, parçacıkları ışık hızına ne kadar yaklaştırmaya çalışırsak bir o kadar da dirençle karşılaşırız. Bu direnç hızlanan cismin kütlesinin artmasıyla açıklanabilir. Günümüz teknolojisiyle bile ışık hızına hiç bir parçacık eriştirilebilmemiştir. Yalnızca bu hıza çok fazla yaklaşılma durumları söz olmuştur. Işık hızına çok fazla yaklaştırılan parçacıkların da kütlesi olduğu için hiç bir zaman Işık hızına erişememişlerdir. Zaten erişselerdi tamamen enerji haline döneceklerdi. Zaten fizik kuralları da bunu etkili bir şekilde hiç bir zaman başaramayacağımızı bize kanıtlamıştır.

Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?

Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?

Duyularımız bu konuda ne kadar uzman?

Duyularımız bu ışığa özel fizik yasalarını algılamakta pek başarılı değil. Kainatın neden bir hız limiti olduğunu bile tam olarak açıklayamıyoruz. Işığın hızının saniyede 300 milyon metre olduğunu keşfettiğimizden beri hep yeni kanunlar ve  algılarımızı zorlayan yep yeni bir fizik oluştu. Bu hızın bir örneğini verecek olursak mesela ben parmağımı şıklatana kadar yani bir saniye içerisinde ışık dünyanın çevresini tam 7 kere dolanabilecek hıza sahiptir. Işık hızı fizikte “C” harfi ile temsil edilir. Yani Latincede hız manasına gelen Celeritas’ın baş harfi. Einstein’in özel görelilik teorisinde de C uzay-zaman kavramının ilişkisini kurar. Aynı zamanda da meşhur kütle enerji denklemindeki sabittir. Hatta bu o kadar evrensel ve değişmez bir hızdır ki metrenin referans uzunluğu kabülümüzü de tekrardan düzenletmiştir. Işık hızını ölçmenin günümüzde bir çok alternatif hem deneysel hemde teoriksel olarak bir çok yöntemi vardır.

Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?

Işık Hızı ve Işık Yılı Nedir?

Parmağı şıklatmanın 1 saniye olduğu örneğini vermiştim. O halde ışığın bir yıl boyunca yoluna devam etmesi durumunda 10 milyon milyon kilometre aldığını da unutmayalım. Yanlış okuduğunuzu sanmayın diye özellikle belirteyim. 10 sayısının yanına tam 12 tane sıfır eklenmiş hali kadar kilometre olduğunu tekrardan hatırlatayım. İşte bu uzunluk birimine de ışık yılı adı verilmiştir. Yani bir zaman birimi değildir. Bu kadar büyük uzaklıklara örnek verecek olursak mesela bize güneşimizden sonra en yakın yıldız olan Centaurus 4.2 ışık yılı uzaklıkta olduğunu söylemeden geçmeyelim. Bunun yanı sıra kendi galaksimiz olan Samanyolu’nun çapı da 100 bin ışık yılı genişliğindedir. Bizim galaksimize en yakın galaksi olan Andromeda ise tam olarak 2.3 milyon ışık yılı uzaklıktadır.

 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: