Kapat

Kararınızı Değiştirmek Size Başarıyı Getirir Mi?

Anasayfa
Bilim&Kültür Kararınızı Değiştirmek Size Başarıyı Getirir Mi?
Karar Değiştirmek Başarı Getirir Mi?

Kararınızı değiştirmek size başarıyı getirir mi? Hadi gelin bu sefer karşılıklı bir deney yapalım.

Bir yarışmada olduğunuzu hayal edin. Size 3 tane seçenek olarak kapalı kapılar sunuluyor. Bu üçünden birinin ardında araba diğer ikisinin ardında ise tavuk var. Ödüller bu şekilde. Şimdi bu kapalı kapılardan birini seçin. Seçtiniz mi? Tamam o zaman. Ben hangi kapının ardında tavuklar var onu biliyorum. Bu iki tavuklu kapıdan birini açtım ve sorum şu. Seçiminizi diğer kapıyla değiştirmek ister misiniz?

Zamanında Monty Hole adlı sunucudan ismini alan bu seçim problemi benzer bir konseptle de ülkemizde seç bakalım adıyla yayınlanmış. Size bu yarışmada sorulan seçiminizi değiştirmek ister misiniz sorusuna vereceğiniz cevap hep evet olmalıydı. Şaşırdınız değil mi? Çünkü bir çok insan seçimini değiştirmemeyi tercih etmiş. Hem duygusal olarak hemde risk almama psikolojisinden birde kafasında yaptığı olasılık hesabından ötürü bu şekilde tercih edilmiş. Sunucunun cevabı bilmesinin yarattığı kuşku risk almama gibi bir psikoloji yaratmış. Ama bunları bir kenara bıraktığımızda bilimsel olarak yani matematiksel açıdan istatistikler kararımızı değiştirmemizi söylüyor.

Karar Değiştirmek Başarı Getirir Mi?

Karar Değiştirmek Başarı Getirir Mi?

Şimdi yarışmanın başına gidelim. 3 kapı var ve bir tane büyük ödül mevcut. Buraya kadar bir sıkıntı yok. Sunucu ödül olmayan kapılardan birini açtığı zaman kapı sayısı doğal olarak ikiye düşer. Yani bizde kazanma şansımızı iki de bir yani bir diğer değişle %50 olduğunu var sayarız. Fakat seçtiğimiz kapı hala üçte bir. Yani %33.3 oranında kazanma olasılığına sahiptir. Ama bu soru ardından sona kalan diğer kapının kazanma ihtimali üçte iki. Yani %66.7’e çıkmıştır. Kafanız karışmış olabilir. Bir çok bilim insanı, matematikçi de aynı şeyi hissetmiş bu bayes teorisi yani şartlı olasılık kavramı için. O zaman gelin bir de şöyle deneyelim. Kapıların sayısını 100’e çıkaralım. Bir tanesini seçtik. Kazanma ihtimalimiz %1 olur. Sunucu gelir 98 adet kapıyı açar ve geriye bizim seçimimiz ile onun sona bıraktığı kapı kalır. Şimdi seçim imkanı verilse diğer kapıyı seçerdiniz değil mi? Çok normal çünkü diğer kapıda ödül olma olasılığı neredeyse garanti. %98 civarında. Karşımıza çıkan seçeneklerde değişiklik yapıldığında eski durumdan faydalanarak risk alıp durumu avantajımıza çevirebiliriz.

 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: