Kapat

İlginç Sosyal Psikolojik Deneyler

Anasayfa
Bilim&Kültür İlginç Sosyal Psikolojik Deneyler

İnsanlar gerçekten dünyanın güzelliğini takdir etmeyi biliyorlar mı? Toplum, insanların sağlıklı davranışlarda bulunmasına nasıl yardımcı olabilir, nasıl teşvik edebilir? Sosyal psikologlar on yıllar boyunca böyle sorunlarla uğraşıyor ve bu bazı deneylerin sonuçları sizi şaşırtabilir.

Piyano Merdiven Deneyi

İnsanları günlük davranışlarını değiştirip daha sağlıklı seçimler yapmalarını nasıl sağlayabilirsiniz? Volkswagen’in sponsorluğunu yaptığı, Eğlenceli Teori girişimi kapsamında gerçekleştirilen bir sosyal deneyde, en sıradan aktiviteleri bile eğlenceli hale getirmek, insanları davranışlarını değiştirmeye teşvik edebilir. Deneyde bir dizi merdiven dev bir piyano klavyesine dönüştürüldü.  Merdivenlerin hemen yanında bir de yürüyen merdiven vardı, bu yüzden insanlar normal merdivenle çıkmak ya da yürüyen merdivenlerle çıkmak arasında bir tercih yapabiliyorlardı. Deneyden önceki verilere göre insanların %85’i yürüyen merdivenleri tercih ederken sadece %15’lik bir kısım normal merdivenleri tercih ediyordu. Bir de deney sonrası sonuçlara bakalım. Sonuçlar; insanların normal merdivenlerden çıkma olasılığını %66 artırdığını ortaya koyuyor. Eğlenceli bir unsur eklemek insanların davranışlarını değiştirmelerine ve daha sağlıklı alternatifi seçmelerine ilham verebiliyor.

Carlsberg Sosyal Deneyi

İnsanların sizi görünüşünüze göre haksız yere yargıladığını hiç hissettiniz mi? Veya bir kişinin görünümüne göre yanlış ilk izlenimler edindiniz mi? Ne yazık ki insanlar, kararlarını ilk önce insanlarla tanıştıklarında yapılan anlık kararlara dayandıramayacak kadar hızlı.

Reklam olarak başlanan bir sosyal deneyde, çiftler bir sinema salonuna girerler. Sinema salonunda 150 koltuk vardır ve bunların ikisi hariç yani 148 koltuğu dolu, sadece iki kişilik oturacak yer var. Dolu olan 148 koltukta, oldukça sağlam ve korkunç görünümlü bir grup motosikletçi oturduğunu görürler. Siz olsaydınız bu durumda ne yapardınız? O iki kişilik boş koltuğa oturur filmin tadını çıkarır mıydınız? Yoksa korkup sinema salonundan ayrılır mıydınız? Sanırım sizde insanları görünümüne göre yargılar ve oturmadınız. Zaten deneyde ki sonuçta tam olarak bu. Hiç bir çift o iki koltuğa oturmadı. Oturan sadece tek bir çift oldu ve o çiftte Carlsberg birası ile ödüllendirildi 🙂

Solomon Ashe Deneyi

1950’li yıllarda Solomon Ashe isimli bir psikolog, insanların verdiği kararların kendilerine ait olup olmadığını bir deney yaparak öğrenmek istedi. Deney şöyle olacaktı; Solomon Ashe kendine farklı gruplardan oluşan bir ekip oluşturdu ve bu ekiplerde sadece bir kişi denekti. Yani diğerlerinin deneyden haberi vardı. Deneyde ilk önce deneklerin güvenini kazanmak için sorulan tüm sorular doğru bir şekilde cevaplanıyor. Fakat sonradan işler değişiyor. Sorulan sorulara artık yanlış cevaplar verilmeye başlıyor. Ama sorulan soruda her şey açık ortada. Algılamasında her hangi bir sorun olmayan birisi gayet rahatlıklı doğru cevabı verebilir. Örnek olarak söyleyeyim sorulan soru hangi çubuk daha uzun hangi çubuk daha kısa? Yani oldukça basit bir soru ama denekler bakın nasıl cevaplar veriyor. En son deneklere aynı soru soruluyor ve onlar da cevaplardan etkilenerek deneydeki deneklerin %35’i gruba uyarak sorulan soruya yanlış cevap veriyor. Yani kararlarımız bazen gerçekten bize ait olmayabiliyor.

 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: