Kapat

Bilim Dünyasının Bile Kesin Cevap Bulamadığı Bir Soru Soruyoruz. Buz Neden Kaygandır?

Anasayfa
Bilim&Kültür Bilim Dünyasının Bile Kesin Cevap Bulamadığı Bir Soru Soruyoruz. Buz Neden Kaygandır?
Buz Neden Kaygandır?

Buz neden kaygandır? Bu soru size çok kolaymış gibi geldi değil mi? Ama hemen rehavete kapılmayın. Bu soru bilim dünyasının bile %100 kesin cevaplayamadığı bir soru. Yine de ortak fikre varılamayan bazı cevaplar mevcut. Şimdi bunları inceleyelim.

Cevapları duruma göre incelemek lazım. Bunlardan ilki olan basınç ile erime noktası düşüşü. Buz pateni bu cevap için en güzel örnek. Şimdi buz patenini düşündüğümüzde incecik metalin buza temas ettiği özel ayakkabılarla yapıldığını tahmin ediyorsunuzdur. Tüm ağırlığınızı bu incecik metalin üstüne verince çok yüksek basınç ortaya çıkar. Benzer bir basınç örneği topuklu ayakkabının topuk kısmının ince kısmının yere uyguladığı basınçta da görülür. Bu basıncın bir filin ayağında olan basınç ile eş değer olduğunu teorik olarak hesaplardan biliyoruz. Bir filin ayağının yüzey alanı ile topuklu ayakkabının ince topuk kısmının yüzey alanı bir olmadığı için bunu da gözden kaçırmamak lazım. Benzer şekilde yüzey alanı basınç ilişkisini çivilerde de çok rahat örnekleyebiliriz.

Şimdi buzun üstüne yüksek basınç gelince, buzun basınca maruz kalan kısmında erime noktası sıcaklığı düşer. Bunun sonucunda kayan ince yüzey ile buz katmanı arasında oluşan su kaymayı kolaylaştıran bir etki göstermiş olur. İyi ama biz normal ayakkabılarımızla, arabalarımızla da buzda kayıyoruz. Bunun için illa buz pateni ayakkabısı giymemize gerek yok. Burada da ikinci cevabı incelememiz gerekiyor. Buzun her koşulda gözle rahatça görülemiyor olsa bile ince bir şekilde üzerindeki yüzeyde su katmanı bulunur. Bu incecik su katmanı da buz ne kadar pürüzsüz ve sert olsa bile yüzeyini kaygan hale getirir. İşin garibi bu ince su tabakasının da tam olarak bir açıklaması yok. Buzun kristal yapısına dahil olamayan, hava ile etkileşimde kalan yüzey kısmı moleküler bağlantıları korumada güçlük çekiyor olabilir.

Buz Neden Kaygandır?

Buz Neden Kaygandır?

İkinci cevaba dahil etmemiz gereken sürtünme konusu snowboard yapanlara çok büyük bir fayda sağlar. Kar ile kayak arasındaki temasta bu sefer basınç değil sürtünme devreye girer. Bu geniş yüzeyde oluşan ince su tabakası yine kaymayı kolaylaştıran bir etken olur. Burada oluşan ısı incecik bir kar yüzeyine etki etse de sürtünmeden dolayı oluşan bu küçük alandaki ısı bir saç maşasından 3 kat daha fazla güce sahiptir. Buzun diğer katılardan çok özel farkları vardır. Bunlardan biride yoğunluk değişimidir. Normalde bir katı kendi erimiş halinden çok daha yoğundur. Bu yüzden kendi erimiş halinde batması gerekir. Ama buzda bu hepimizin bildiği gibi tam tersidir. Suyun buz haline gelmesi onun hacmini de artırır. Hepsi bu aksi özelliğinden kaynaklanıyor.

Buzun üstündeki ince su tabakası benzer şekilde üzeri su kaplı başka bir katıya da anında yapışabilir. Burada da buzun ince sıvı katmanını dondurarak kristal yapısına yeni bir ince bir katman katma çabasından olduğu düşünülüyor. Hani şu buza dilini yapıştıranlar var ya onlar bu duruma maruz kalıyor. Buzun neden kaygan olduğu konusundaki cevaplar bilim dünyasına kesinlik sağlayamamış olsa da aman siz kışın dikkat edin sonra haber bültenlerine çıkartıyorlar adamı. 🙂 Kesin olan bir şey var ki buz ne olursa olsun kaygandır.

Buz Neden Kaygandır?

Buz Neden Kaygandır?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: